Bir grup bağımsız gazetecinin yönettiği ‘Recorder’ isimli YouTube kanalında yayınlanan ‘Ele Geçirilen Adalet- Justitie capturata’ belgeseli Romanya’yı sarsıyor.
Salı günü yayınlanan şok belgeselde; siyasi olarak atanan baş yargıçların, yolsuzluktan yargılanan bazı ünlü politik isimleri (zaman aşımı v.s..) şüpheli beraat kararları da dahil olmak üzere etik dışı yasal boşluklardan yararlanarak nasıl serbest bıraktıkları, beraat ettirdikleri aktarılıyor. Ayrıca bu duruma karşı çıkan ve şikayette bulunan yargıçların veya savcıların da sıklıkla disiplin cezasıyla nasıl karşı karşıya kaldıkları, görev yerlerinin değiştirilip pasifize edildikleri belge ve şahitlerle aktarılıyor.
Yıllar içinde adli sistemdeki suistimallere karşı seslerini yükselten birçok hakim ve savcı, görevden alındı, rütbeleri düşürüldü, haklarında soruşturma başlatıldı veya doğrudan işten çıkarıldı.
BAĞIMSIZ ADALET İÇİN PROTESTO GÖSTERİLERİ DÜZENLENDİ
Perşembe günü Bükreş’te yaklaşık 1000 kişi, belgesele tepki olarak “Bağımsız yargı”, “Adalet, yolsuzluk değil” sloganları atarak protesto gösterisi düzenledi. Diğer bazı kentlerde de gösteriler yapıldı. Bu gösteriler, o zamanki solcu hükümetin bazı yolsuzlukları suç olmaktan çıkarma planlarına karşı 2017’de düzenlenen kitlesel sokak protestolarının bir benzeriydi.
“YARGIDAKİ SİUSTİMALLER AYDINLATILMALI”
Şikayetçi hakimleri Cotroceni Sarayı’na davet ederek iddiaları dinleyeceğini açıklayan Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan, suistimallerin aydınlatılması için her türlü çabanın gösterilmesini istedi.
Cumhurbaşkanı Dan, 22 Aralık’ta yargı mensuplarıyla istişarelerde bulunma kararını açıklarken, “Bu kadar çok hakimin adalet sisteminde bir dürüstlük sorunu olduğundan şikayet etmesi, durumun çok ciddi olduğunu gösteriyor” dedi.
BAŞBAKAN BOLOJAN: İDDİALAR ARAŞTIRILMALI
Başbakan Ilie Bolojan da yaptığı açıklamada yüksek yargı sistemine yönelik belgeseldeki iddiaların soruşturulmasını ve gerçeklerin ortaya çıkarılması gerektiğini belirtti.
500’DEN FAZLA YARGI MENSUBU ADLİ SUİSTİMELLARİ KINADI
Belgeselin yayınından sonra 500’den fazla hakim ve savcı, adalet sistemindeki sistematik suistimalleri kınadı. Hakimler ve savcılar, adalet sistemindeki “derin ve sistemik işlev bozukluğundan” şikayet eden ve sosyal medyada yayınlanan açık bir mektubu imzaladılar.
Mektupta, “Gerçek ve dürüstlük cezalandırılmamalı, korunmalıdır. Mesleğin değerleri tehdit edildiğinde sessiz kalmak bir seçenek değildir” deniliyor.
Yargı mensuplarının destek verdiği açık mektupta, hükümetin gerekirse yasaları değiştirmeye, şeffaflığı artırmaya ve görüşlerini dile getiren yargıçları korumaya hazır olması gerektiğine dikkat çekildi.
DECLİC İMZA KAMPANYASINI 130 BİN KİŞİ İMZALADI
Diğer taraftan kamuya yönelik düzenlediği kampanyaları ile tanınan DECLİC Sivil Toplum Kuruluşu tarafından ‘Bağımsız yargı’ için imza kampanyası başlatıldı.
Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan ve Başbakan Ilie Bolojan’a hitaben yazılan ve Adalet yasalarında acil değişiklik yapılmasını talep eden dilekçeyi yaklaşık 130.000 kişi imzaladı.
Dilekçe, Romanya yargı sistemini kontrol eden, yolsuzluk davalarını engelleyen, hakimleri görevden alan ve dürüst olanları cezalandıran piramit şeklinde bir çıkar grubunun varlığını iddia eden Recorder soruşturmasına destek verildi.
RESMİ DEVLET TELEVİZYONU (TVR) BELGESELİ YAYINLADI
Recorder’e destek veren Romanya Devlet Televizyonu (TVR), belgeseli ve skandal iddiaları olduğu gibi yayınladı. Belgesele diğer medyadan da büyük destek geldi. Birçok yayın kuruluşu yayınlarında belgesele geniş yer ayırırken, Recorder’in youtube kanalındaki belgeseli izleyenlerin sayısı 4 milyona dayandı.
YÜKSEK YARGIÇLAR BASIN TOPLANTISI İLE KENDİLERİNİ SAVUNDU
Belgeseldeki skandalla ilgili basın toplantısı düzenleyen iddiaların hedefindeki yüksek yargıçlar ise belgeselin adalet sisteminin itibarını zedelediğini söyledi.
İDDİALARI DOĞRULADI, BELGESELDEKİ MESLEKTAŞINA DESTEK VERDİ
‘Justitie capturata’ belgeselinde suistimalleri açıklayan hakim Laurențiu Beșu’ya destek vererek yüksek yargıçların toplantısında iddiaları doğrulayan yargıç Raluca Moroșanu, şu açıklamalarda bulundu; “26 yıllık yargıçlık tecrübemle 1. Ceza Dairesi’nde görev yapıyorum. Meslektaşım Laurențiu Beșu’yu desteklemek ve söylediklerinin doğru olduğunu belirtmek için buraya geldim. Eğer bir şey yalan ise, bu bir yalandır. Yönetim bize hiçbir şekilde yardımcı olmuyor. Sadece disiplin cezalarıyla terörize ediliyoruz. Zehirli ve gergin bir durum. Ne gizli polis memuru ne de oyun kurucuydum, hayatım boyunca yargıç oldum..”
